Partido
Patriotico
di
Aruba
Home List
2009
Programa
2009
Articles Downloads History Programa
2005
Contact us

Bo email
Email di amigo
Visual CAPTCHA

mr. Maria (Dudi) Ridderstaat (PPA)

Dicon hende muher sigur tin cu vota?

1.Historia di derecho di voto pa hende muher

No ta semper e hende muher tabata tin e privilegio di e derecho di voto. Si e hende muher realisa su mes cu awe en dia e tin e derecho di por vota danki na un lucha di hopi hende muher cu hasta a sacrifica nan bida pa awe nos como hende muher den mayoria di paisnan por vota y hasta por subi un lista politico, anto especialmente nos como hende muher no mester pensa dos biaha pa haci uso di nos voto. Corda cu bo voto ta un derecho democratico y e ta e derecho pa bo por wordo scucha den Parlamento.

2. National Union of Women’s Suffrage

Si nos bai back den historia, pa ta exacto na cabamento di siglo 19, na Inglatera y Merca e hende muhernan tabata boga pa e derecho di por vota. E movimiento pa hende muher por vota a cuminsa na anja 1897 tempo cu Millicent Fawcett a funda “the National Union of Women’s Suffrage na Inglatera. “Suffrage” nifica e derecho pa vota y esaki ta loke e hende muher tabata kier.

Fawcett tabata di opinion cu no por ta asina cu hende muher por tin puestonan responsabel den sociedad manera maestro di scol, pero na e otro banda nan no por a hanja e confiansa pa por vota. E tabata opina cu si parlamento ta traha leynan y hende muher mester obedece e leynan aki, anto hende muher mester ta forma parti di e proceso pa traha e leynan aki tambe. E tabata di opinion cu si hende muher mester paga belasting mescos cu hende homber, anto e hende muher mester tin e mesun derechonan cu hende homber, es decir cu e hende muher tambe mester por vota.

Fawcett a logra converti algun miembronan di e Partido Laboral na Inglatera pero mayoria di hende homber den Parlamento tabata pensa cu hende muher simplemente no lo por compronde con Parlamento ta funciona y lo no mester forma parti  di e proceso electoral.

3. Suffragettes

Na anja 1903 e “Women’s Social and Political Union” a wordo funda pa Emmeline Pankhurst y su yui muhernan Christable y Sylvia. Nan tabata kier pa hende muher hanja e derecho di voto y nan no tabata kier a warda mas tempo pa esaki wordo realisa.

- 2 -

E Union tabata conoci como “the Suffragettes”. Miembronan di e Suffragettesnan tabata prepara pa haci uso di violencia pa logra nan deseo di por vota.

Prome e Suffragettesnan a cuminsa relativamente hopi pacifico. Pero despues na anja 1905 Christabel Pankhurst y Annie Kenney a causa un comosion ora cu nan a interrumpi un reunion politico na Manchester (Inglatera) pa puntra dos politico Liberal (Winston Churchill y sir Edward Grey) si nan ta kere cu hende muher mester hanja e derecho di voto. Ningun di dos a contesta. Como resultado, e dos hende muhernan a drenta cu un spandoek cu tabata bisa: “Voto pa hende muher” y a grita e dos politiconan pa contesta nan pregunta.

Pankhurst y Kenney a wordo saca for di e reunion y aresta pasobra nan a causa un obstruccion y a agredi un polis.

Ambos hende muher a nenga di paga un boet y a prefera di bai prison pa pone enfasis ariba e inhusticia di e sistema e tempo ey.

E Suffragettesnan a nenga pa stop cu violencia. Nan tabata kima misanan ya cu e Iglesia di Inglatera tabata contra nan deseo. Nan tabata comete vandalismo den Oxford Street, kibrando ventananan den e famoso caya aki. Nan tabata maranan mes na cadena na Buckingham Palace ya cu Famia Real tabata contra e deseo di e hende muhernan pa hanja derecho di voto. Politiconan tabata wordo ataca ora nan tabata bai traha.

E Suffragettesnan tabata contento pa bai sera den prison. Nan tabata nenga pa come y tabata bai den welga di hamber. E gobierno tabata teme cu nan lo muri den prison. E wardadonan di preso tabata forsa e Suffragettesnan pa come pero esaki a causa un rechaso di e publico ya cu forsa un hende come tabata wordo mira den e tempo ey como algo na unda cu solamente lunaticonan tabata wordo someti y e Suffragettesnan den nan mayoria tabata hende muhernan educa.

4. Ley di Pushi y Raton

E gobierno a bin e ora cu e “Ley di Pushi y Raton” (Cat and Mouse Act). Ora cu un Suffragette tabata wordo manda pa prison, tabata wordo asumi cu esaki lo bai den welga di hamber y esaki tabata laga e autoridadnan sinti hopi incomfortabel. E ley di Pushi y Raton tabata laga e Suffragettesnan bai den welga di hamber te ora nan bira zwak. Nan no tabata wordo forsa pa come. Ora cu e Suffragettesnan tabata hopi zwak nan tabata sacanan for di prison. Si nan tabata muri pafor di prison, esaki

- 3 -

no tabata un berguensa pa gobierno. Sinembargo, nan no tabata muri pero nan tabata asina zwak cu nan no por a participa na actividadnan unda tabata usa violencia ora cu esnan cu a wordo aresta y laga liber hanja nan forsa bek, nan tabata wordo aresta di nobo pa motibonan insignificante y henter e proceso tabata cuminsa di nobo.

Esaki den e punto di bista di Gobierno, tabata un manera hopi simpel pero tambe un metodo efectivo contra e Suffragettesnan.

Como resultado, e Suffragettesnan a bira mas extremo. E ley mas famoso asocia cu e Suffragettesnan tabata na e Derby (careda di cabay) ariba 13 di juni 1913, ora cu Emily Wilding Davison a tira su mes dilanti di e cabay di e rey ora esaki tabata corriendo. E la wordo mata y e Suffragettesnan a conoce nan prome martir. E accion heroico di Emily a causa mas malo cu bon ya cu e tabata un hende muher sumamente educa. Hopi hende homber tabata puntra e simpel pregunta si esaki tabata loke un hende muher educa ta haci, kico un hende muher menos educa lo haci anto? Con lo por ta posibel pa duna hende muher e derecho di voto?

5. Ley cu ta duna hende muher derecho di voto

Sinembargo Inglatera y Europa a hanja su mes den e Prome Guerra Mundial na Augustus 1914. Den un acto di patriotismo, Emmeline Pankhurst a instrui e Suffragettesnan pa stop cu nan campanja di violencia y sostene den tur manera e Gobierno y nan  esfuerso contra e Guerra. Durante e Guerra Mundial tabata tin un scarsedad di hende homber y e hende muhernan mester a tuma over hopi di e diferente rolnan tradicional di e hende hombernan. Esaki a contribui na un vista nobo di kico e hende muher ta capas di haci. E Movimiento Politico pa hende muher hanja derecho di voto a cuminsa durante e Prome Guerra Mundial. E trabao haci dor di e hende muhernan den e Prome Guerra Mundial tabata asina vital pa e esfuerso di Inglatera contra e guerra cu na anja 1918, porfin e ley cu tabata duna cierto hende muher e derecho di voto a wordo pasa den Parlamento.

Na Merca hende muher a hanja derecho di voto na anja 1920. Na anja 1928 na Inglatera hende muher a hanja derecho pa vota bao di e mesun condicionnan cu e hende homber.

Despues di 25 anja di un lucha dificil, finalmente e Suffragettesnan a logra e derecho di voto pa hende muher.

- 4 -

E lucha pa e hende muher hanja derecho di voto manera ariba menciona no tabata facil. Y aunque cu na prome instancia violencia a wordo usa pa presiona e gobernantenan al fin al cabo ta dor di a coopera y traha duro nos hende muher awe en dia tin e derecho di voto danki na e esfuersonan inmenso di e Suffragesttesnan.

6. Vota pa un hende muher

Mirando e historia di e Suffragettesnan pa ami ta un privilegio y un honor pa awe en dia por tin e derecho di voto y tambe cu mi por a subi un lista politica unda hende homber of hende muher por vota pa mi persona.

Bishitando diferente persona durante nos campanja algun di nan ta bisa nos cu nan no ta bai vota. Mi kier a bisa nan cu  si bo ta un hende muher y bo tin Aruba na pecho,  pa bo vota sikiera pa un hende muher ya cu mirando e historia di e derecho di voto pa hende muher manera ariba menciona esaki a encera un lucha cu hopi  esfuerso y sacrificio, sanger y sodo y cu lo ta lamentabel pa tur loke e hende muhernan aki a haci pa awe en dia nos como hende muher tin e derecho di voto y hasta por subi un lista politica.

Pesey dia 25 di September vota pa un hende muher. Si bo vota pa hende muhernan ariba lista di PPA bo ta vota pa Bienestar y Union di Famia, Bienestar y desaroyo ariba tereno social, un mihor educacion pa nos futuro generacion, un HAVO/VWO den Noord y ampliacion di esun na San Nicolas, nos grandinan, un plan pa desaroya San Nicolas (San Nicolas Agenda) cu tanto mester di esaki.

Mi no ta biba na San Nicolas pero e prome rayonan di lus cu a caricia mi cara como baby ta na Hospital di Lago na Seroe Colorado e parti mas pariba di Aruba.

Pesey San Nicolas unda mi lombrishi ta dera tin un significacion hopi speciaal pa mi persona y mi lo kier waak e progresa tambe.

E hende muhernan ariba e lista oranje cu bo por vota pe ta:

Candidata nr. 2:   Sra. Glenda Gil (Noord)

Candidata nr. 6:   Sra. Maria A. (Dudi) Ridderstaat (Noord y Playa)

Candidata nr. 7:   Sra. Jacqueline (Jacky) Woodley (Pos Chiquito y San Nicolas)

Candidata nr. 9:   Sra. Darlyce (Gina) Burleson-Werleman (Santa Cruz)

Candidata nr. 11: Sra. Nanette Alders (San Nicolas)

Candidata nr. 13: Sra. Glenda Heyliger (San Nicolas)

Aruba, 8 september 2009. Candidata nr. 6 ariba lista di Partido P.P.A.

mr. Maria Altagracia (Dudi) Ridderstaat



Copyright 2005 - 2010  ©  Partido Patriotico di Aruba